Przyczyną migreny jest genetycznie uwarunkowana zwiększona wrażliwość mózgu pacjenta na zmiany środowiska wewnętrznego i zewnętrznego. U 15%–20% pacjentów cierpiących na migrenę czynnikiem wyzwalającym atak choroby jest żywność. Poszczególne składniki żywności lub dodatki, które u osób zdrowych nie wywołują żadnej reakcji, u cierpiących na migrenę są w stanie wywołać atak bólu głowy [1]. Pacjenci mogą wykazywać nadwrażliwość na jeden lub więcej czynników.

Które składniki żywności mogą wywołać migrenę ?

Szczególną role w wyzwalaniu ataków migreny, ze względu na swoja powszechną obecność w
pożywieniu, wykazują tzw. aminy biogenne. W niskich stężeniach są one naturalnymi składnikami: owoców, warzyw, mięsa, mleka, a ich stężenie wzrasta podczas przechowywania tych produktów. Szczególnie dużo powstaje ich w żywności bogatej w białko, zarówno w procesie naturalnej fermentacji i dojrzewania (nadają smak dojrzewającej żywności), jak i w trakcie jej psucia na skutek działania
bakterii .

Tyramina jest obecna w produktach takich jak: awokado, czerwone śliwki, cebula, owoce cytrusowe,
pikle, oliwki, bób, zielona fasolka, orzechy (szczególnie orzeszki ziemne), drożdże (migrenę
prowokować mogą świeże pączki, ciasta, chleb domowy), kiszona kapusta, marynowane śledzie,
wędzone lub suszone ryby, owoce morza, mięso marynowane, fermentowane, wędzone lub suszone, wędliny (parówki, bekon, kiełbaski, salami, pepperoni, szynka), konserwy mięsne, wątróbki drobiowe, kostki bulionowe, sosy: sojowy, rybny i krewetkowy, ocet balsamiczny, zupa Miso (zawiera tofu), sery (szczególnie pleśniowe oraz brie, camembert i cheddar), suszone owoce: figi, rodzynki i daktyle, wino czerwone, piwo i żelatyna [1-5]. Zawartość tyraminy w mięsnych wyrobach fermentowanych zależy od szczepu bakterii użytego do fermentacji [6].

Fenyloetyloaminę zawierają: czekolada, wędliny [2]; oktopaminę: owoce cytrusowe [2].

Histaminę znajdziemy w produktach takich jak: czerwone wino, drożdże, produkty rybne (makrela,
śledzie, sardynki, tuńczyk), wędliny, sery dojrzewające, sałata, kapusta kiszona, szpinak, koncentrat pomidorowy, wina czerwone i białe, szampan, produkty mleczne [5]. Zawartość histaminy w mleku
wzrasta w trakcie jego obróbki [7]. Wysoka zawartość histaminy w żywności może wynikać także z obecności bakterii [8].

Inne czynniki: glutaminian sodu (przyprawy warzywne, niektóre zupy instant i snacki; azotyny: produkty metabolizmu saletry do produkcji wędlin i serów żółtych; siarczyny (wino czerwone, suszone owoce); aspartam – sztuczny słodzik; barwnik spożywczy tartrazyna (żółcień spożywcza, E102); kofeina w
dużych ilościach (kawa, cola, napoje energetyczne). Ataki migreny mogą być również wywoływane przez nagłe odstawienie kofeiny lub nagły spadek stężenia glukozy (głodzenie, pominięcie posiłku) [2].


Program „ Zrozum lepiej swoją migrenę z Excedrin Migrastop” został zainaugurowany specjalnie dla osób cierpiących na migrenę.

Jak zapobiegać występowaniu migreny indukowanej dietą?

  1. Staraj się zidentyfikować czynnik wywołujący migrenę

    Prowadź „dzienniczek migreny”, w którym opiszesz okoliczności wystąpienia, objawy i czas trwania bólu głowy, potencjalne czynniki migrenogenne, z którymi zetknąłeś się w ciągu
    ostatnich kilkunastu godzin poprzedzających atak migreny, w tym wszystko to, co znalazło
    sie w Twoim dziennym menu.

  2. Wyeliminuj lub przynajmniej ogranicz spożycie składników pokarmowych, które wywołują ataki migreny

    Wyklucz lub ogranicz w diecie pojedyncze pokarmy lub dodatki do żywności podejrzane o wyzwalanie u ciebie ataku migreny i obserwuj, czy częstotliwość epizodów migreny zmalała. Następnie spróbuj ponownie włączać do diety te pokarmy, zwracając szczególną uwagę na
    to, czy częstotliwość lub ciężkość ataków wzrosła. Jeżeli tak, o ile to możliwe, wyeliminuj ten czynnik na stałe z menu. Nie usuwaj z diety pokarmów, których niekorzystny wpływ nie
    został u ciebie potwierdzony, pomimo że są one znanymi wyzwalaczami migreny.

  3. Sprawdzaj skład na etykiecie produktu żywnościowego

    Unikaj żywności silnie przetworzonej, nie jadaj produktów wysokobiałkowych, które były przechowywane w lodówce powyżej 2 dni.

  4. Nie oszczędzaj, kupując tanie produkty złej jakości

  5. Dbaj o stały rytm posiłków oraz ich skład

    Nie kumuluj czynników migrenogennych, wypijaj 8–10 szklanek płynu na dobę. Pamiętaj, że
    świeże owoce i warzywa są zawsze lepsze niż ich przetwory. Unikaj sztucznych barwników
    oraz glutaminianu sodu.

Ponadto staraj się zmniejszyć nadwrażliwość mózgu na bodźce migrenogenne. Unikaj stresu,
odpoczywaj w pozycji leżącej, w zaciemnionym pokoju, śpij 7–9 godz. na dobę, praktykuj krótkie
drzemki w ciągu dnia oraz niezbyt intensywne, regularne ćwiczenia fizyczne, spacery, techniki
relaksacyjne i/lub biofeedback.

Jeżeli zawiodą metody niefarmakologiczne, a epizody migreny są niezbyt częste, możesz we własnym zakresie stosować doraźnie leki dostępnie bez recepty, które zazwyczaj zawierają: paracetamol, kofeinę
i kwas acetylosalicylowy, lub niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, naproksen).

Bibliografia

  1. Tracy L. Skaer, B. Clinical Presentation and Treatment of Migraine Clin. Therap. 1996;18(2):229–245.
  2. Millichap JG, Yee MM. The diet factor in pediatric and adolescent migraine. Pediatr Neurol. 2003;28(1):9–15.
  3. Finocchi C, Sivori G. Food as trigger and aggravating factor of migraine. Neurol Sci. 2012;33 Suppl 1:S77–80.
  4. Finkel AG, Yerry JA, Mann JD. Dietary considerations in migraine management: does a consistent diet improve migraine? Curr Pain
    Headache Rep. 2013 Nov;17(11):373.
  5. Maintz L, Novak N. Histamine and histamine intolerance. Am J Clin Nutr. 2007 May;85(5):1185-96.
  6. Latorre-Moratalla ML, Bover-Cid S, Bosch-Fusté J, Veciana-Nogués MT, Vidal-Carou MC. Amino acid availability as an influential factor
    on the biogenic amine formation in dry fermented sausages. Food Control. 2014;36(1):76–81.
  7. Bodmer S, Imark C, Kneubühl M. Biogenic amines in foods: histamine and food processing. Inflamm Res. 1999;48(6):296–300.
  8. Kanki M, Yoda T, Tsukamoto T, Baba E. Histidine decarboxylases and their role in accumulation of histamine in tuna and dried saury.
    Appl Environ Microbiol. 2007;73(5):1467–73.